Bu İçeriği Yapay Zekâ (AI) ile Özetleyin:
Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği gümrük birliğinden ayrılması (Brexit), Türkiye’den İngiltere’ye yapılan e-ihracat ve B2B ihracat operasyonlarında kuralları tamamen yeniden yazdı. Değişen vergi rejimleri, yeni belge gereksinimleri ve sınır denetimleri; mevzuata hakim olmayan satıcılar için gümrükte kargo beklemeleri ve sürpriz maliyetler anlamına geliyor.
İngiltere (Birleşik Krallık) pazarında sürdürülebilir kârlılık sağlamak ve ürünlerinizi gümrük engellerine takılmadan müşterilerinize ulaştırmak için Brexit sonrası yeni gümrük mimarisini eksiksiz anlamanız gerekir.
Brexit Öncesi ve Sonrası Fark Nedir?
Brexit öncesinde Türkiye ile İngiltere arasındaki ticaret, Avrupa Birliği Gümrük Birliği kuralları çerçevesinde yürütülüyordu. Brexit sonrasında İngiltere, AB gümrük havuzundan çıkarak kendi bağımsız gümrük tarifesini (UK Global Tariff) devreye aldı.
Türk ihracatçıları doğrudan etkileyen en büyük operasyonel farklar şunlardır:
- A.TR Belgesinin Kalkması: Eskiden sanayi ürünlerinin gümrük vergisiz serbest dolaşımını sağlayan A.TR Dolaşım Belgesi, İngiltere gönderileri için tamamen geçersiz hale gelmiştir.
- Serbest Ticaret Anlaşması (STA) ve Menşe Beyanı: Türkiye ile Birleşik Krallık arasında imzalanan yeni STA sayesinde sanayi ürünlerinde %0 gümrük vergisi (sıfır gümrük) avantajı korunmuştur. Ancak bu muafiyetten yararlanmak için artık A.TR belgesi yerine, ticari faturanın üzerine belirli bir formatta yazılmış “Menşe Beyanı” (Origin Declaration) eklenmesi zorunludur. Ürünün Türk menşeli olduğu kanıtlanamazsa, İngiltere gümrüğünde standart tarife üzerinden vergi kesilir.
- UKCA İşareti: Elektronik, makine ve oyuncak gibi ürünlerde daha önce kullanılan “CE” işareti yerine, İngiltere’nin kendi ürün güvenliği standardı olan UKCA (UK Conformity Assessed) işareti zorunlu hale getirilmiştir.
Gerekli Gümrük Belgeleri (EORI, Fatura, GTİP)
İngiltere’ye yapılan kargo çıkışlarında gümrük işlemlerinin sorunsuz tamamlanması için aşağıdaki üç temel unsurun hatasız olması şarttır:
1. GB EORI Numarası
EORI (Economic Operators Registration and Identification), gümrük işlemlerini yürüten ekonomik operatörlerin kimlik numarasıdır.
- Brexit sonrası eski AB EORI numaraları İngiltere’de geçersizdir.
- İngiltere’de ithalat işlemi yapabilmek için alıcının (veya DDP gönderilerde gönderici olarak sizin) Birleşik Krallık vergi dairesinden (HMRC) alınmış, “GB” ön ekiyle başlayan geçerli bir EORI numarasına sahip olması zorunludur.
2. İngilizce Ticari Fatura (Commercial Invoice)
Kargonuzun gümrükten geçiş vizesi ticari faturanızdır. Proforma veya Türkçe e-fatura gümrükleme için yeterli değildir. İngilizce hazırlanacak bu faturada şu detaylar bulunmalıdır:
- Gönderici ve alıcının tam ünvanı, adresi ve iletişim bilgileri.
- Alıcının (veya göndericinin) GB EORI ve VAT (KDV) numarası.
- Teslim Şekli (Incoterms – Genellikle DDP veya DAP).
- STA’dan yararlanmak için “Origin Declaration” (Menşe Beyanı) metni.
- Kargo dahil toplam mal bedeli ve para birimi (GBP, USD, EUR vb.).
3. Doğru GTİP (HS Code) Kullanımı
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP), ürününüzün evrensel kimlik kodudur. İngiltere gümrüğü, ürünün hangi vergi dilimine girdiğini, kısıtlamaya tabi olup olmadığını ve STA kapsamında sıfır vergi alıp almadığını bu koda bakarak belirler. Hatalı GTİP kullanımı, fazla vergi ödemenize veya kargonuzun gümrükte incelemeye alınmasına sebep olur.
KDV (VAT) Nasıl Hesaplanır?
İngiltere’de standart KDV (VAT) oranı %20‘dir (Çocuk giyimi gibi bazı istisnai ürünlerde %0 uygulanır). Brexit sonrası e-ticaret satıcılarını en çok zorlayan konu, “135 GBP (Sterlin) Kuralı” adı verilen yeni KDV tahsilat yöntemidir.
Vergilendirme, gönderilen malın salt değerine (Intrinsic Value – Kargo ve sigorta hariç ürün bedeli) göre iki farklı şekilde işler:
135 GBP Altındaki B2C E-Ticaret Gönderileri
- Gümrük Vergisi: Yoktur (Muafiyet kapsamındadır).
- KDV (VAT) İşleyişi: Ürün gümrükten geçerken sınırda KDV tahsil edilmez. KDV, müşteri siparişi verirken “satış anında” (Point of Sale) tahsil edilir.
- Pazar Yeri (Marketplace) Kuralı: Eğer satışı Amazon, Etsy, eBay gibi bir pazar yeri üzerinden yaptıysanız, KDV’yi platform müşteriden tahsil eder ve İngiliz hükümetine öder. Sizin ticari faturanıza pazar yerinin GB VAT numarasını yazmanız ve “VAT Collected” ibaresini eklemeniz yeterlidir. Kendi Shopify sitenizden satıyorsanız, İngiltere’de KDV mükellefi olup bu vergiyi sizin beyan etmeniz gerekir.
135 GBP Üzerindeki Gönderiler ve B2B Sevkiyatlar
- Gümrük Vergisi: Faturada Türk menşeli olduğu (Menşe Beyanı ile) kanıtlanan sanayi ürünleri için sıfırdır (%0). Aksi halde tarifeye göre gümrük vergisi (Customs Duty) çıkar.
- KDV (VAT) İşleyişi: KDV sınırda, ithalat işlemi (Formal Entry) sırasında tahakkuk eder.
- Matrah (Hesaplama) Formülü: İngiltere gümrüğünde KDV hesaplanırken sadece mal bedeli değil; lojistik maliyetleri de hesaba katılır.
- KDV Matrahı = Mal Bedeli + Navlun (Kargo) Ücreti + Sigorta + (Varsa Gümrük Vergisi)
- Çıkan toplam rakam üzerinden %20 KDV hesaplanır.
- DDP Önemi: Bu eşiğin üzerindeki gönderilerde müşterinize kapıda vergi sürprizi yaşatmamak veya Amazon FBA depolarına sorunsuz mal indirmek için taşıma şeklini DDP (Gümrük Vergisi Ödenmiş) olarak seçmeli ve gümrükte çıkan KDV’yi peşin olarak (Awwex gibi entegre lojistik firmaları aracılığıyla) ödemelisiniz.
Awwex ile Gümrük Süreçlerini Dijitalleştirin: Karmaşık İngiltere gümrük mevzuatıyla boğuşmak yerine, tüm süreci Awwex paneli üzerinden otomatize edebilirsiniz. Sistem, sipariş verilerinize dayanarak İngiltere normlarına uygun, GTİP kodlu, menşe beyanlı ve EORI/VAT bilgileri eksiksiz ticari faturaları saniyeler içinde üretir; DDP gönderilerinizde sürpriz maliyetleri ortadan kaldırır.
